Hacıahmet Köyü, bir manav köyüdür. Köyün adı, yaklaşık 350 yıl kadar önce Büyükorhan’ın Torasan Köyü’nden Hacı Ahmet ve Hacı Mehmet adında iki kardeş buraya gelip hayvancılık yaparlarmış.
Bir yaz mevsimi buraya gelirler ve bir daha geri dönmezler. Köyün adı da Hacıahmet Köyü olur.
Köye 3 km. uzaklıkta Karacaağaç Mahallesi var. Burada yaşayan insanların bir kısmı yıllar önce salgın hastalıktan ölürler. Sağ kalanlar ise Hacıahmet Köyü’ne, Karacabey Eskikaraağaç Köyü’ne göç ederler. İstanbul’a göç edenlerin Hacı Ahmet adında bir mahalle kurduğu söylenmekte.
KOMŞU KÖYLER: Alacaat, Sarı Mustafalar, Yukarı Balı, Aşağı Balı, Karaköy, Karyağmaz (Dursunbey), Burunca (Büyükorhan)
Köye 3 km uzaklıkta Karacaağaç Mahallesi var. Mahallede Ahmet Umar, Ahmet Zeybek, Halil İbrahim Zeybek, Adil Kuruoğlu, Müslüm Umur, Mehmet Emin Demir, Ahmet Gümüş ikamet ediyor. Mahallede cami var. Camide Ramazan ayında namaz kılınıyor. Mahalle halkı ramazanlık imam tutuyorlar.
Mahallede 82 yaşındaki Ahmet Umur ile görüştük. Yıllar önce bu köyde salgın hastalık çıkması sonucu çok ölüm olur, köy halkı Hacıahmet Köyü’ne göç etmiş dedi.
Köye 4 km uzaklıktaki Çınarlı Mahallesi’nde Bekirler Sülalesi ikamet ediyor. Ramis Topal, Kamil Umur, Halil İbrahim Topal.
Köyde mezarlık var, ancak defin işi Hacıahmet Mezarlığı’na oluyor.
625 rakımlı Hacıahmet Köyü’nde 85 hanede 380 nüfus yaşıyor. Köyün 184 seçmeni var. 1908 yıllığına göre 28 hane bulanan köyde 1927 yılında 186, 1990 yılında 526, 1997 yılında 480 kişi yaşamakta idi.
GÖREV YAPAN MUHTARLAR: İsmail Bektaş, Raşit Demirci, Ali Demir. Ali Demirci, Mehmet Nizam, Mustafa Demir, Mustafa Demirci, Hasan Aklan, Osman Çoban, İdris Sarıoğlu, Ahmet Demirci, Mustafa İmamoğlu, Şerif Çoban, Halil Kuruoğlu, Mehmet Çoban.
ALTYAPI VE ULAŞIM: Köyün alt yapısı tamamlanmış. İçme suyu 18 kilometre uzaklıktaki Mersindere mevkiindeki kaynaktan getirilmiş Hacıahmet Köyüne 1985 yılında elektrik gelmiş. İlk elektrik direkleri ağaçtandı.
Köyün Dursunbey sınırında Manastır Tepe’de Orman Müdürlüğü’ne ait yangın gözetleme kulesi var. Önceki bina taş duvarlı bir yapı. 1256 rakımlı, Manastır Tepe’deki Manastır Kule’deki yeni bina 2018 yılında yapıldı.
Gözetleme kulesinde Karyağmazlı Mehmet Çelik, Alacaatlı Nait Yılmaz, Güvemli Hüseyin, Sırasöğütlü Adem Yiğit görev yapmış. Sevabil Zeybek ile eşi Hacer Zeybek 2010 yılından beri görev yapıyor.
1989 yılında kooperatif 50 NC minibüs aldı Mehmet Umur, Sabri Umur şoförlük yaptılar.
OKUL VE EĞİTİM: Köyde okul 1964 yılında baraka binada açıldı. Bu baraka bir süre sonra ihtiyaca cevap vermeyince, yerine 1977 yılında tek katlı 2 derslikli bir okul binası yapıldı.
Bu okulda 2006 yılına kadar eğitim-öğretim yapıldı. 2006 yılında İki katlı, dört derslikli, kaloriferli bir bina yapıldı. Ancak okul şu anda kapalı. Öğrenciler taşımalı olarak (3 öğrenci) Devecikonak İlk ve Ortaokulu’na gidiyor. Lise öğrencileri de ilçedeki yatılı okullarda eğitim-öğretim görüyorlar.
GÖREV YAPAN ÖĞRETMENLER: Hasan Çeşmeci, Şükrü Ege, Yaşar Ateş. Osman Efe, Orhan Işık, Mustafa Düvenci, Hikmet Can, Mustafa Demirci.
HACIAHMET KÖYLÜLERİ EĞİTİM GÖNÜLLÜLERİ DERNEĞİ: Merkezi Yalıntaş’ta olan Hacıahmet Köylüleri Eğitim Gönüllüleri Derneği (HAKED) 2009 yılında Hacıahmet köylüleri tarafından Hacıahmet köylü örgün üniversite, lise öğrencilerine her ay düzenli olarak ‘Haydi Eğitim İçin El Ele’ sloganıyla burs desteği sağlamak üzere kuruldu.
Her yıl müracaat eden Hacıahmet kökenli lise ve üniversite öğrencilerine uygun görülenlere 8 ay burs veriliyor. Her yıl Ramazan ayının ilk haftasında Yalıntaş Kültür Merkezi’nde iftar organizasyon programı yapıyor.
Dernek kurucu başkanı Yaşar Nizam’dır. Mustafa Uzun, İrfan Topal görev yapan başkanlardır. Şimdiki Dernek Başkanı Mehmet Balıoğlu.
SAĞLIK HİZMETLERİ: Köye 15 günde bir Doktor geliyor. Gençlik lokali altında hastalarını muayene ediyor.
CAMİ: İlk cami 1959 yılında yıkılınca yerine aynı yıl köy halkı tarafından bugünkü cami yapılır. İsmail Bektaş ve Dursunbeyli Rasim Usta ustalığını yapmıştır. Bu caminin minaresi ağaçtan yapılmış, 2000 yılında yıkılarak köy halkı tarafından bugünkü minaresi yaptırılmıştır. Ustası bilinmiyor.
GEÇİM KAYNAKLARI: Yaklaşık 2000 dönüm arazide kuru tarım yapılıyor. Buğday, arpa, yulaf ekiliyor. Her haneye ait küçük bahçeler var. Bahçelerin etrafı tel örgülerle çevrilmiş. Bahçeye sırık fasulyesi, biber, domates, patates sebzeleri ekiliyor. Köyde 20 traktör var.
Hacıahmet orman köyüdür. Ormanda akmeşe, karaçam, gürgen, kayın ağaçları var. Köyün içinde ve arazide ceviz ağaçları, incir ve zeytin ağacı da var. Ormanda kesim ve nakliye işleri yapılıyor.
Köyde 1 bakkal var. Bakkalı Halil İbrahim Çoban işletiyor. Köy kahvesi 2 katlı. Üstü çelik çatı ile örtülmüş. Kahveyi geçici olarak misafirhane şeklinde işletiliyor. Çay odun ocağında yapılıyor.
Köy kahvesinin altında Hacıahmet Köyü Gençlik Lokali var. İkinci katında köy gençleri düğünlerde, bayramlarda, bazı akşamlarda toplanarak sohbet ediyorlar. Köyde tahmini 150 koyun, 100 inek besleniyor, her hanede 5-10 kovan ile arıcılık yapılıyor. Sami Çapar ve Nihat Topal tarafından yaklaşık 50 boz ırk inek besleniyor.
Ramazan’da isteyen aileler sıra ile iftar yemeği veriyor. Yemekler aşevinde komşular tarafından imece usulü pişiriliyor. Devlet Su İşleri Hidrometeoroloji istasyonunda Ahmet İmamoğlu ölçüm yapardı. Günümüzde Mevlüt Gürtunca kaşık yapıyor.
KÖY HAYRI: Köy hayrı her yıl muhtarlık ve gençlik işbirliği ile ağustos ayının ilk haftasında yapılıyor. Misafirlere haşlanmış et, pirinç pilavı ve köye ait tereyağlı un helvası ikram edilir, un helvası mutlaka köyde yapılır.
HACI AHMET TARIMSAL KALKINMA KOOPERATİFİ: Musa Topal tarafından kurulmuş. Günümüzdeki başkanı Ahmet Nizam. Kooperatif süt topluyor, ilçeye götürüyor. Balya yapıyor. Öğrenci taşıma işini yapıyor.
1989 yılında kooperatif 50 NC minibüs alındı. Mehmet Umur, Sabri Umur şoförlük yaptılar Mehmet Sarıoğlu Nuri Gürtunca, Sabri Umur emekli olmuşlar Kooperatifte Bekir Umur çalışıyor.
Günde ortalama 750 litre süt toplanıyor ve ilçede bulunan süthanelere getiriliyor.
GÖREV YAPAN KOOPERATİF BAŞKANLARI: Musa Topal, Seladdin Demir, Ramazan Çolakoğlu, Ali Osman Zeybek, Halil Kurtoğlu, İsmail Aklan, Şerif Çoban, Mehmet Çoban, Beytullah Uzun, Halil İbrahim Topal, Ahmet Nizam.
Köyün altından Alevo Çayı (Kocaçay) geçiyor. Derede sadece balık tutuluyor. Eskiden Hüseyin Köroğlu’nun su değirmeni vardı, yıkıldı. Çay üzerine baraj yapımı projesi var.
Yaklaşık 30 hanenim yarım dönüm ile 1 dönüm arası üzüm bağları var. Üzüm bağlarından toplanan üzümlerden pekmez yapılıyor.
ÜZÜM PEKMEZİ YAPIMI: Mehmet Ali İmamoğlu’nun evinin önünde pekmez yapımı hazırlığı vardı. Pekmez yapılmadan önce, köye yaklaşık beş km uzaklıkta Kartal mevkiinde bulunan ocaktan aldığı beyaz pekmez toprağı alınır. Eve getirilir. Ateş ocağı doğal olarak yapılır, üzerine iki adet pekmez tavası konur.
Getirilen üzümler küfe ve sepetlerden çuvallara konur, göz kararı tas ile pekmez toprağı atılır, basit şekilde yapılmış tekneye benzer aletin üzerine konur. Çizme giymiş birisi de çuvalın üzerine çıkarak üzümleri ezer. Tülbentli süzgeçlerden süzülür. Çıkan şıra tavalara konularak, kaynatılmaya başlanır. İki kişi karşılıklı oturur, uzun sopa takılı altı delikli su kabağı ile sürekli karıştırarak, savrulur.
Yaklaşık iki, üç saat kaynatılır. Pekmez kıvamına gelen üzüm şırasının olup olmadığını Mehmet Ali başparmağının üzerine bir damla bırakıyor, akmıyorsa pekmez olmuştur. Kıvama gelen pekmez, tavalardan kaplara alınır ve ağzı tülbentle kapatılarak soğumaya bırakılır Soğuduktan sonra saklama kaplarına doldurulur. Önceleri toprak küplere konurdu.
Kaynatma sırasında biriken köpükler sürekli alınır. Üzümler ezilmek üzere çuvallara konduğunda üzerlerine getirilen toprak serpilir.
BUĞDAY BİÇME: Köyde orak ve kosa ile buğday biçiliyor. Ahmet Zeybek ve Ayhan Zeybek kardeşlerin köy mezarlığının yanında Gölyeri mevkiindeki buğday tarlasında komşular imece ile buğday biçtiler. Erkekler kosa ile buğday biçiyorlar. Kadınlar da orak ile buğday biçiyor.
Biçilen buğdaylar demet yapılarak, bağcık yapılarak bağlanıyor. Bağlanan demetler dokurcun yapılıyor. Daha sonra batöz ile tane ve samanlarına ayrılıyor.
Orak ile buğday biçmeye gidenler ‘iğner’ (lider orakçı) denir. Buğday biçmede iğner önemlidir. İğner işe başlar, çıkımı belirler. İğner çıkımın en sonuna en yaşlıyı yerleştirir.
“İki bölüm bir demet, bağla koca Mehmet” tekerlemesi söylenir.
Kosa ile biçenler ara sıra kosalarını bileği taşı ile bileyerek keskin hale getiriyorlar. İsmail Aklan da kosanın keskin tarafını örs ve çekiç ile dövdü. Dövüldükten sonra kösele taşı ile keskin hale getirildi.
Tarlada çalışanlar için özel yemekler yapılır. Bir tepsi bal, etli yemek gibi. Öğle arası olunca hane sahibi yemeğe buyurun diye seslenince herkes elindeki işi bitirir, sofraya gelir.
Sofraya gelirken, dinlenmeye giderken, sohbet ederken gördükleri buğday başaklarını da topluyorlar. Bu olay da buğdayın ne kadar değerli olduğunu anlatıyor. Sofrada yöresel yemeklerin yanında doğal petekli bal ikram edildi.
BAZI GELENEK VE GÖRENEKLER: Delikanlı başı, düğünde bayrağı gezdirir, gençleri yönetir. Gençler kendi aralarında her düğün için delikanlı başı seçerler. Davul zurna tutulur. Düğüne başka köylerden gelenler köy yakınlarına gelir ve ateş yakarlardı.
Delikanlılar bayrak ve çalgı eşliğinde gelen misafirler karşılar, çalgılar eşliğinde ayrılan konaklarına indirilirdi. Düğüne gelenler hediye verirler. Düğün yemeğini yaşlı kadınlar pişirirler.
DELİKANLI BAŞLARI: Ramazan Uzun, Ahmet Çoban, Oğuzhan Gümüş, Ali Topal, Ömer Faruk, Zihni İmamoğlu.
1954 doğumlu Kıbrıs Gazisi Sami Çoban; “Gaziantep zırhlı personel şoförü idim. 1974 yılında Kıbrıs Barış Harekâtında 2. çıkarmada Girne’ye gittik. Sekiz ay 28. Tümen, sekiz ay da 29. Tümen askeri idim. Şarapnel parçası dizimi yaraladı. 1975 yılında terhis oldum. Bursa Deliler Köyü’nden Ali Orhan, Dedeler Köyü’nden Ahmet Tosun, Güney Budaklar Köyü’nden Ali Candan asker arkadaşlarımdı” bilgilerini verdi.
KAYNAK KİŞİLER: Muhtar Mehmet Çoban, eski muhtar Halil Kuruoğlu, İsmail Aklan, Ahmet Zeybek, Ayhan Zeybek, Ahmet Nizam, Sami Çoban (Kıbrıs Gazisi), Ahmet Yordam, Mehmet Balıoğlu (HAKED Başkanı), Patikalar Dergisi Sayı: 68, Mustafakemalpaşa Orman İşletme Müdürlüğü.
