Böyle bir eğitimden geçen mü’min; helal olan şeylere bile elini sürmezken, nasıl olur da harama el uzatabilir? Vücuda faydalı olan yiyecek ve içecekleri istediği zaman bırakabildiği halde, nasıl olur da vücuduna zararlı olan içkilerden ve kötü alışkanlıklardan vazgeçmez? Meşru olan cinsel arzularından vazgeçen mü’min, nasıl olur da haram yollara düşebilir? Zina ve fuhuş gibi meşru olmayan ilişkilerde bulunabilir?
Orucun insanı manevî yönden terbiye etmesi: Abdullah bin Ömer şöyle demektedir; “Namaz kılmaktan zayıflayıp yay gibi, oruç tutmaktan eriyip çivi gibi olsanız da, haram ve şüphelilerden kaçınmadıkça, Allah o ibadetleri kabul etmez.”
Mevlana da bu konuda şöyle demektedir: “Oruç der ki: Allah’ım! Bu kişi helal lokmayı bile Senin emrine uyarak yemedi. Susuzken su içmedi. Bu kişi nasıl olur da harama el uzatır! ”
ORUÇTAKİ GÜZELLİKLER
Âlimler demişlerdir ki, oruç ve açlıkta on güzel haslet vardır:
1- Açlıkta kalb safası, gönlün hakkı inkıyadı, göz keskinliği vardır. Tokluk ise aptallık ve tembellik verir, basireti kör eder. Dimağda buharı fazlalaştırır; bu sebeple kalbde bir ağırlık olur. Söylenen fikirlere intikal ve intibak edemez, esrarı anlayamaz.
2- Açlıkta rikkat-i kalb olur. Kalb safası da insanı münacatın lezzetini idrak etmeye hazırlar; zikrinin ve sair ibadetlerinin tesirini görür.
3- Kalbde züll-ü inkisar olur, şımarıklık gider. Cenab-ı Hakk da Hadis-i Kudsi’de: “Ben, benim rızam için kalbi münkesir olanlarla beraberim” buyurmuştur. Lüzumsuz ferah ferah ve tuğyanın başlangıcı olan, aynı zamanda büyük mahrumiyetlerin sebebi olan iftihar ve böbürlenme duygusu gider. Nefis açlıkla kırıldığı kadar hiçbir şeyle kırılmaz.
4- İnsan açlıkta belaları unutmaz, zaruretlere ve afetlere duçar olanları unutmaz. Tok olan açları unutur, aç olanlar ise açlığın belalarının elemlerini bilirler. Elemli fakirleri ve zayıfları unutmazlar.
5- Açlık bütün masiyet arzularını kırar, devamlı kötülüğü emreden nefsin (nefs-i emmare) nin üzerine basar.
6- Açlık, insana besalet ve hamakat veren fazla uykuyu defeder. Çok yiyen ise çok içer, çok içen çok uyur; çok uyuyanın gafleti artar. Kimin gafleti artarsa hüsrana uğrar ve nedameti artar.
Bu sebeple şeyhler müridlerine: “Çok yemeyiniz, çok içmeyiniz, bu sebep ile çok uyuyorsunuz ve hüsrana uğrarsınız” diye buyurmuşlardır.
7- Açlıkta ibadete devam kolaylaşır. Toklukta ise ibadet zorlaşır, ibadete devam ise daha güçleşir.
8- Açlıkta beden ve uzuvlar sıhhatli olur, hastalıklar def olur. Çünkü umumiyetle hastalıkların sebebi çok yemek, çok içmek, çok uyumak fazlalığıdır. Hastalık ibadetlere mani olur, kalbi huzursuz eder, ibadet şevkini kırar.
9-Gayet sade bir hayat sürer, sıkıntısı olmaz. Az yemeğe alışan az olmakla kanaat eder. Bu sebeple Resulullah: “İktisada riayet eden fakra düşmez olmaz.” buyurmuşlardır.
10 Açlıkta sadakanın gönül huzuru ile verebilir, yemeğinin fazlasını yetimlere, miskinlere dağıtır; kıyamette sadakası altında gölgelenir.
ORUCUN HİKMET VE FAYDALARI HAKKINDA ÖZETLE ŞUNLARI SÖYLEYEBİLİRİZ:
1- Oruç Allah’ın Müslümanlara üzerine farz kıldığı bir ibadettir. Allah’ın emri olduğu ve O’nun rızası için tutulur.
2- Oruç sebebiyle Müslümanlar, her türlü günahtan korunur ve Allah’ın af ve mağfiretine mazhar olur. Oruç gereği gibi yerine getirenler her türlü günahtan arınırlar.
3- Oruç, yeme, içme ve cinsel ilişkiden uzak kalarak yapılan bir ibadet olduğu için insan bu sebeple iradesine hâkim olmayı öğrenir.
4- Açlığa ve susuzluğa katlanarak oruç tutan kişi, sabretmeyi öğrenir.
5- Oruç, aç ve yoksulların durumunu hatırlatır. Bu sebeple onların sıkıntılarını çektiğini daha iyi anlamamızı sağlar.
6- Oruç, mide ve sindirim organlarının dinlenmesine sebep olarak sağlığımıza faydalı olur.
7- Oruçta yeme ve içme gibi her türlü beslenmeye ara verildiği için şimdiye kadar yediğimiz, içtiğimiz nimetlerin kıymetini hatırlatır ve bu nimetlere şükretmeyi öğretir.
8- Ramazan ayı ve oruç bilinci sayesinde Müslümanlar Allah’a karşı görev ve sorumluluklarını hatırlarlar. Kur’an ile olan bağlarını tazelerler. Böylece Rab’leri ile bağlarını kuvvetlendirmiş olurlar.
9- Oruç ayı olan Ramazan ayı sebebiyle Müslümanlar yılda bir defa “eğitim kampına” girmiş olur. Bu bir ayda kazanılan maddi ve manevi değerler, diğer aylarda da örnek olarak hayatlarına yön vermelidir. Böylece oruç ayı diğer aylara da örneklik teşkil eder.
10- Oruç, kişide merhamet ve şefkat duygularını güçlendirir. Toplumla olan ilişkilerde yardımlaşma, hoşgörü ve iyi geçinme gibi davranışlarda kazandırır.
11- Ramazan ayı ve oruç sebebiyle Müslümanlar manevi bir atmosfer oluştururlar. Sahur, iftar ve kılınan teravih namazlarıyla aynı niyet ve şuurla hareket ederek, birlik beraberlik ve kardeşlik duygularını kuvvetlendirir.
NOT: Bu makalede, Nuri Böcekbakan hocanın köşe yazısından istifade edilmiştir.
